Programmabegroting 2014

We behandelen vanavond de begroting 2014. De laatste begroting van deze raadsperiode en van dit college. Naast het kijken naar deze begroting is een terugblik over deze vier jaar op zijn plaats.

Want ook de inbreng van de ChristenUnie op deze begroting staat niet los van de vorige bijdragen. In mijn maidenspeech heb ik aangegeven dat wij als ChristenUnie positief en opbouwend deze raadsperiode zouden ingaan. Dat wij zouden steunen wat goed was in onze ogen. Wij hebben helaas op onze laatste fractievergadering de conclusie moeten trekken dat wij niet vaak met raadsvoorstellen konden instemmen. Geen enkele begroting heeft onze instemming gekregen en ook aan de begroting voor 2014 onthouden wij die. Deze raadsperiode is voor ons het hoofddoel geweest om een kerntakendiscussie op gang te brengen. Omdat wij meenden alleen door rigoureuze keuzes te maken onze begroting op orde te kunnen houden. Na ons hier twee jaar erg sterk voor te hebben gemaakt kwam dan eindelijk, in onze beleving met zeer veel weerstand, instemming vanuit het college. Terugkijkend zijn we blij dat dit enig resultaat heeft gehad maar de verwachte 500.000 per jaar tot aan een miljoen in 2017 is als oogst veel en veel te mager. Ons inziens is dit traject onvoldoende benut. Ik ben bang dat er, in welke vorm dan ook, in de toekomst veel meer fundamentelere keuzes gemaakt dienen te worden.

Wij kunnen niet instemmen met deze begroting omdat deze op zo’n wijze is gedicht dat het mooi lijkt maar wat volgens ons geen goed wijze van boekhouden is.

Wat bij ons voorop staat is dat onze Algemene Reserve koste wat kost zolang mogelijk op peil moet blijven. Zijn er tekorten dan moet je niet uit je reserves putten, maar keuzes maken! Of zorgen dat de inkomsten omhoog gaan of de uitgaven omlaag.

In menig workshop die wij als fractie hebben gevolgd over het lezen van de gemeentebegroting kregen wij steevast het volgende advies “Haal overal maar 2 nullen achter weg en dan lijkt een begroting ineens veel meer op je eigen huishoudboekje. En dan kijken met de nuchterheid van hoe je thuis je uitgaven beheerd. Ik hoop voor u dat u daar dezelfde gedachtegang heeft. Hoe houdt ik in deze tijd mijn spaarrekening intact, kan ik mijn inkomsten nog verhogen? Kan ik minder uitgeven en zo ja waarop?

Ik roep u daarbij in herinnering waarop wij bij de besluitvorming over de IAU uitkering hebben gewezen. Het bedrag van die € 2,5 miljoen hebben wij eerst betaald uit onze Algemene Reserve (zeg maar van onze spaarrekening gehaald) om dit bedrag voor te schieten. Wij hebben toen al gezegd dat dit geld, na ontvangst weer terug dient te vloeien naar de Algemene Reserve, zeg maar weer op de spaarrekening terug zetten. Maar nee, u heeft voorgesteld om dit op de lopende rekening te laten staan en in te zetten voor de dekking van de komende jaren. Daarnaast wordt, hoe kan je het verzinnen in deze tijd, verwacht dat wij volgende jaar een positief bedrag over houden van € 834.000 en, hoewel we die nog niet hebben, laten we daarmee ook nog maar gaten vullen in de volgende begroting. Met deze € 3,3 miljoen worden grotendeels de gaten gevuld. Maar dan zijn we er nog niet. We hebben nog een gat van 6 ton en daar moeten we dan ook nog wat op bedenken. Laten we daarvoor geld halen uit de reservering voor het Huis van Bestuur. Die bouwen we toch nog even niet. En wat als we dat wel gaan doen? Als de fusiegemeenten op korte termijn helder zijn en er vrij snel overeenstemming kan komen over de bouw van het hele huis van C&B.  En ook hier roep ik u in herinnering dat er al verschillende uitgaven uit deze pot zijn gehaald.

Als we het echt zuiver doen ,moet je dit geld reserveren waar het voor bedoeld, maar zal je naar de burger moeten zeggen: “stop maar even met financieren van dit project want het staat even op on-hold. Dan college zal u zo moedig moeten zijn om die extra 2,5 % OZB te bevriezen tot we daadwerkelijk gaan bouwen. Wat u nu doet is een halen via de OZB en ipv van reserveren voor het huis van C&B er de begroting mee dichten. En dat is niet fraai.

Tot slot wil ik u er namens mijn fractie op wijzen dat u over veel cijfers beschikt tot enkele maanden er voor. Niet alle gegevens waren bij het schrijven van de begroting al helder. Van alles krijgt u een terugblik in de tijd helaas niet van de allerbelangrijkste en dat is onze Algemene Reserve of te wel onze spaarrekening. Ik heb deze cijfers wel voor u en wij worden daar niet vrolijk van.

2009 14,3 miljoen werkelijk
2010 13,3 miljoen werkelijk
2011 11,3 miljoen werkelijk
2012 10,0 miljoen werkelijk

2013 10,0 miljoen begroot
2014 10,0 miljoen begroot

Ik ben zo vrij om op basis van deze cijfers te mogen constateren dat wij deze collegeperiode bijna 4 miljoen hebben ingeteerd op onze reserves. Dat we de begroting voor de komende jaren dus dichten met 2,5 miljoen vanuit onze reserves en de rest vullen met geld wat nog niet van ons is en met geld van de burgers wat een andere besteding heeft.

Ik sluit af met een laatste opmerking over het ons inziens onderschatten van de consequenties van de drie decentralisaties. Daar is in de risicopragraaf, in tegen stelling tot menig andere gemeente, geen risico ingeboekt. Het antwoord is “het kan vriezen het kan dooien dus wij verwachten nul graden. Wij denken dat de meerkosten weggestreept kunnen worden tegen de inwinmogelijkheden die we zien”. Bij dit gedeelte moest ik denken aan het lied van Boudewijn de Groot die eens in een protestsong zong “President, slaap zacht” . Als u Raad instemt met deze begroting mag u waar ik President zei u uw eigen naam invullen.

Wij kijken helaas terug op vier matige magere jaren waarin wat ons betreft onvoldoende is gewaakt over onze Algemene Reserve en er onvoldoende rigoureuze keuzes zijn gemaakt om naar de toekomst financieel gezond te blijven.

Kort gezegd wordt er veel structureel gedekt met middelen die niet via het gemeentefonds of de burgers binnen komen. De reserves raken uitgeput en de dekkingsgraad voor voorzieningen ook. Daarnaast is het risicoprofiel van de gemeente Hoogezand-Sappemeer ons inziens niet volledig. De weerstandcapaciteit ziet er wel aardig uit, maar bij ongewijzigd beleid zakt die enorm terug. En ook de grondexploitaties drukken de komende jaren nog flink. Ik kan het verhaal helaas niet vrolijker maken. Nee, dat zeg ik niet goed. Wij van de ChristenUnie kunnen het verhaal wel vrolijker maken. Andere keuzes, andere verwachtingen hebben van de maatschappij. De lat minder hoog leggen en samen met de burgers de krachten bundelen. Consuminderen, niet meer leven van alles kan dus alles moet dan ook kunnen, investeren in minder recht denken en meer in omzien naar elkaar. Professionals terug naar de laatste gelederen en burgers activeren in de frontlinies. Uitsparen op organisaties en gerichter subsidiëren van burgers. Kansarmen kansrijker maken. Investeren in kennis en in waarden en normen. Niet nu met de billen knijp zitten in de hoop dat we na de recessie weer op de oude voet verder kunnen. Dan hebben we helaas van onze maatschappelijke levensles niets geleerd. Ook straks in tijden van voorspoed kunnen we eerder genoemd beleid hanteren zodat we geld vrij blijven spelen voor hen die dit het hardst nodig hebben.