Programmabegroting 2012

Wij luiden de noodklok! Want wij zijn het stadium van de aanbiedingsbrief van het college, waarin wordt aangegeven dat we in moeilijke tijden zitten, al lang voorbij. We verkeren in echt zware noodweer en dreigen financieel echt te gronde te gaan. Vanuit het college hoort u het waarschuwende geluid van een misthoorn.

Een waarschuwing van “let op we komen tekort in de komende jaren, maar daar komen wij elkaar nog wel over te spreken”. Maar hier had een daadkrachtig reddingsplan moeten liggen .Een reddingsplan met duidelijke keuzes waardoor we het gaan redden. Wij luiden de noodklok omdat het 5 voor 12 is.

Omdat vele landelijke bezuinigingen ook andere gemeenten treft zouden we een uitzending van Nova niet hebben gehaald. Ook zal er aan onze situatie geen reportage in Zembla worden gewijd. Maar alles bij elkaar wordt het wel ons Nova Zembla want wij komen vroeg of laat gemeentelijk vast te zitten. Dit is een ijsberg (begroting) waarvan we de gevolgen die er onder zitten niet moeten onderschatten. En ook voor ons worden het koude en barre tijden.

Voor u ligt een begroting die de koers moet bepalen. Maar deze begroting heeft zo’n hoog balletje balletje gehalte dat Hans Klok het nog nauwelijks kan volgen. Laat staan wij als niet geoefende raadsleden. Helemaal na de beantwoording van de technische vragen werd ons dit nog meer duidelijk. Waarvoor voor de genomen moeite wel alle dank. Een voorbeeld is de reserve stadshart van 7. Miljoen. Ik moest het even in schema uitwerken hoe de bedragen door elkaar werden gehusseld. Maar als mijn conclusie juist is hebben wij het reserve Stadshart en reserve grondexploitatie leeg getrokken om daar het ontstane begrotingstekort van 2010 mee te dekken en 5 ton alvast in de begroting van 2011 te schuiven. En hoera toen hadden we ook nog 5 ton over en (oh wat zijn wij toch sociaal als raad) daar konden we de acties betreffende Kwartier Welzijn en Zorg mee betalen en Humanitas en het jeugdbeleid mee financieren en uit het overige restantje reserve ook nog het jeugdbeleid 2012-2013. Maar wel 5 miljoen onttrokken aan 2 reserves. Maar dit is een geschuif met gelden waarvan je moet afvragen of je dat zo moet willen. De vraag is of dit verantwoord boekhouden is. Want onze reserve Stadshart stond ooit al op een dikke 3 miljoen, want immers “regeren is vooruit zien”. Reserves gevuld door onder andere onze verhoging OZB. Maar ondertussen is hier al zoveel aan onttrokken, zo blijkt uit de door het apparaat aangeleverde cijfers, (en voorstel is om hier al weer 900.000 uit te halen) dat er nog krap aan 1 miljoen in zit. Die OZB verhoging was dus gewoon een verkapte belastingverhoging. Gaat u dat uw kiezers maar uitleggen.

Verder vat ik de uitkomst van een aantal technische vragen samen en die gaat over de risicoparagraaf. Wij hebben o.a gevraagd naar de kwijtscheldingen. Rioolrechten kwijtschelding worden gehaald uit die egalisatiereserve die alleen bedoeld is voor aanleg/ vernieuwing en onderhoud. Kwijtscheldingen horen daarin niet thuis, wordt dus oneigenlijk gebruikt, maar moeten daaruit wel worden opgevangen en met deze conjunctuur dus een onvoorziene post. Een onzichtbare kostenpost mede in verband met de open einde regeling. Onzichtbaar in de ijsberg.

Ook over de RUD zijn er onduidelijkheden. En het is al lang geen landelijk verhaal meer maar provinciaal. Er wordt als voorstel iets bespaard op iets waarvan wij de bedragen niet kennen. Ook wordt er gesproken over eenmalige kosten die kunnen worden weggestreept tegen de bedragen die we ondervangen door de samenwerking. Maar als personeel overgaat zullen hier toch structureel bedragen omlaag gaan? Maar waar in de beantwoording aan de ene kant niet weet hoeveel de besparing is weet men aan de andere kant al wel dat men een bedrag vergoed krijgt. Een onzichtbare post in de ijsberg.

Een zelfde geval zien we bij de risico’s betreffende een aantal bouwlocaties. Risico’s die tot 90 % kans uit gaan komen. Het gaat hier om een bedrag van zo’n 7 miljoen. Die horen dus in de begroting thuis want immers zegt (en ik citeer maar een klein stukje) de toelichting op de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording waaraan de gemeente zich moet houden) op artikel 11: weerstandsvermogen:

De risico’s relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet anderszins zijn ondervangen. Reguliere risico’s - risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn - maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor kunnen immers verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd. Voorbeelden van risico’s die wel tot de paragraaf weerstandsvermogen horen zijn o.a sociale structuur (bij neergaande conjunctuur) en open-einde regelingen.(dus de kwijtscheldingen hadden wel inzichtelijk moeten zijn.)

als Raad heb je deze paragraaf nu juist om zicht te krijgen op de onbenoembare risico’s. want dat heb je nodig om te kunnen wegen of er voldoende vlees op de botten zit (hoogte van de AR en de overige voorzieningen) of de juiste maatregelen in de begroting zijn genomen en of het meerjarenperspectief voldoende houvast biedt voor een fatsoenlijk weerstandsvermogen. Dan horen zaken die wel in kaart gebracht worden daar gewoon niet in thuis. Het gaat om de Raad die zich een oordeel over de financiën moet kunnen vormen.

En het is natuurlijk niet mooi om deze bedragen al mee te moeten nemen in je begroting want dat is niet gunstig voor zoals die er dan uit komt te zien.

Maar het is nu wel een onzichtbaar bedrag. Een groot financieel risico. Een onzichtbaar gedeelte van de ijsberg.

Ook het bedrag van het BWR is opgenomen. Het totale bedrag is groter maar volgens de beantwoording hier moet alleen een signaal functie vanuit gaan. In de komende jaren wordt al gewaarschuwd voor een tekort van 1,1 miljoen. Maar ook hier weer een extra onzichtbare kostenpost. Onzichtbaar in de ijsberg.

De wijze waarop het college de begroting wil dichten is lapwerk. Het is niet een schip op het dok leggen om te zien hier het kundig kan worden gerepareerd maar dit is een zinkend schip met emmertjes leeg scheppen. Hier ontbreken principiële keuzes. Naast die 9 ton uit het stadcentrum wordt de begroting ook gedicht met de onder uitputting. Vacatures kritischer invullen gaat ten koste van welk beleid? Is beleid uitzetten geen opdracht van de Raad? Hoe zo gaan we er van te voren al vanuit dat we beleid niet gaan uitvoeren. Welke dan?

En we dichten de begroting met bedragen die we verwachten? Bouwleges? Inkomsten in deze tijd? Voor het zelfde geld gaan deze inkomsten verder dalen. Gelden van de WMO zijn ook niet zeker of deze worden gehaald.

We dichten de lekken met geld gepakt uit potjes waarmee je andere doelen hebt, geld wat je bespaart doordat je denkt dingen niet te gaan doen en geld uit zaken waarvan nog maar moet blijken of het binnen komt. Dit is geen solide manier van werken. Dit is weglopen voor verantwoordelijkheid.

Beste mede-Raadsleden. Want denk er om : U heeft het straks gedaan! Want U heeft immers besloten! Er zitten heel wat bedragen in de ijsberg onder water die voor ons een groot risico vormen.

Aan de ene kant komt het er op neer dat wij aan de ene kant simpel weg meer uitgeven hebben dan dat wij binnen krijgen. Wij teren daarom al jaren in. Cijfers over 2008 t/m 2010 leert ons dat we op de algemene reserve 1,4 miljoen zijn ingeteerd, 7 miljoen op onze rekening resultaat en 4.6 miljoen op ons eigen vermogen.

Standen

1. Algemene reserve; – 1.4 milj

2008: € 14,7 miljoen

2009: € 14,3 miljoen

2010: € 13,3 miljoen

2. Rekeningresultaat: – 7 milj

2008: 2,7 miljoen

2009: 0,4 miljoen

2010: –4,3 miljoen

Eigen vermogen: -4.6 milj

2008: 36,4 miljoen

2009: 35,3 miljoen

2010: 31,8 miljoen

Zonder dat wij het in de gaten hebben gehad zijn we over gezet op onze noodaggregaat. En lijkt het beleid te zijn “ het licht brand nog dus who cares” . Daarnaast zitten er heel wat bedragen in de begroting met het gevaar van een ijsberg die we niet goed in beeld hebben maar wel voor ons het risico oplevert dat we ons daar lek op varen.

Maar wij waarschuwen u voor deze Nova Zembla. De enige manier dat een schip in een storm als dit zijn vege lijf kan redden is om in de bangste nood al het overtollige materiaal overboord te gooien. En niet door wat creatief op z’n balletje balletje manier met de bagage heen en weer te schuiven. En te bezuinigen op de kaasschaaf manier door ballast over boord te gooien op de manier van “nou dan maar drie blikjes kapucijners hier, maar de helft van de garderobe kast daar enz” Nee een schip wat zich wil redden in zwaar weer gooit hele containers over boord die goederen bevatten die niet echt noodzakelijk zijn. De enige manier is ook voor ons om alle niet wettelijke taken die niet strikt noodzakelijk zijn en beleid wat geld verslind over boord te zetten. En uit bestudering van de reeds aangeleverde overzichten betreffende wettelijke en autonome taken kunnen wij nog 12,3 miljoen kwijt. De meeste taken staan voor een vrij laag bedrag (denk aan tussen de 0 en 50.000) maar met uitschieters van 2,1 miljoen (groen onderhoud), 1,1 miljoen (bibliotheek), en ook interessant om te kijken hoeveel we bijleggen voor het Kielzog (met name instrument/vocaal en professionele voorstellingen), sportvelden/accommodaties en het zwembad (met name recreatief zwemmen). Geen verkeerd verhaal om of te verzelfstandigen of om zelf de tarifering op de schop te nemen. Maak je dat (meer) kostendekkend dan kun je zomaar een gat van 1,5 tot 3 miljoen dichten. Hier hebben we dus echt iets te kiezen.

De tijd dat we een party boot waren is voor bij. We kunnen ons zelf geen boot voor de Sint meer veroorloven ja zelfs niet eens meer zijn strooigoed betalen. En we moeten in deze tijd niet alleen de sterkste schouders willen trekken door de schijn op te houden dat we een cruiseschip zijn. Oh het is hier zo leuk op de “HS ahoy”. We moeten zorgen dat we dit overleven en er dan weer hooguit een degelijk vrachtschip van maken. Die alleen vervoerd wat noodzakelijk is.

En als Raad moeten we daarom daarnaast beter inzichtelijk krijgen waar de risico zitten zodat we onze koers bij kunnen sturen.

Nu niet doen Groen Links als of de boot een beetje schommelt en zeggen “ach het wordt wel rustiger, maar nu nog even niet. En als we nu niet ingrijpen PVDA dan zijn er straks geen kansarmen meer die wij kunnen helpen want dan zijn we zelf failliet en zullen we onder de rederij van de provincie komen.

Ik wil deze hele berg niet op de spits drijven maar ik voorspel u “dit wordt ons Nova Zembla”

Door mijn ongeluk en revalidatie heb ik de partijen, die reeds hadden toegezegd voor de in onze ogen noodzakelijke kerntakendiscussie (invulling geven aan de motie van de VVD & CHRISTENUNIE van dit voorjaar 2011) niet samen kunnen roepen maar verzoek hierbij de griffie om ons hierin te ondersteunen en te faciliteren.

Ik hoop dat uit dit overleg een constructieve aanpak komt voor de huidige situatie en ik hoop dan ook dat dit gemeentehuis weer financieel gezond mag worden en daarmee ons Behouden Huis wordt. Ik wens ons als Raad en het College daar Gods onmisbare wijsheid bij toe.